Spiralen & het hormoonstaafje
Anticonceptie voor en na de zwangerschap
Een spiraal is een zeer betrouwbare, langdurige en gebruiksvriendelijke vorm van anticonceptie. Het is een klein, flexibel ankervormig hulpmiddel dat in de baarmoeder wordt geplaatst en daar continu bescherming biedt tegen zwangerschap. Je hoeft er zelf niet dagelijks aan te denken.
Er zijn twee soorten spiralen: de hormoonspiraal en de koperspiraal.
Hormoonspiralen: Mirena en Kyleena
De hormoonspiralen die wij plaatsen zijn de Mirena en de Kyleena. Beide geven een kleine hoeveelheid van het hormoon levonorgestrel (een progestageen) af in de baarmoeder.
Werking
- Verdikt het slijm in de baarmoedermond, waardoor zaadcellen moeilijker binnenkomen
- Maakt het baarmoederslijmvlies dunner, waardoor innesteling wordt voorkomen
- Remt soms de eisprong (niet bij iedereen nodig voor werking)
Verschillen
- Mirena: werkt tot 8 jaar, bevat een iets hogere hormoondosering
- Kyleena: werkt tot 5 jaar, kleiner van formaat en lagere hormoondosering
Effect op menstruatie
- Menstruaties worden meestal lichter
- Bij veel vrouwen blijven menstruaties uiteindelijk helemaal weg (vooral bij Mirena)
- In de eerste 3–6 maanden komt onregelmatig bloedverlies vaak voor
Voordelen
- Zeer betrouwbaar (>99%)
- Minder (of geen) menstruatieklachten
- Geschikt bij hevig bloedverlies
- Geschikt tijdens borstvoeding
Mogelijke bijwerkingen
- In de eerste maanden: spotting of onregelmatig bloedverlies
- Soms hormonale klachten zoals gevoelige borsten, lichte stemmingswisselingen of acne (meestal mild en tijdelijk)
Koperspiraal: T-Safe
De koperspiraal die wij gebruiken is de T-Safe. Deze bevat geen hormonen.
Werking
- Koper maakt zaadcellen inactief
- Voorkomt bevruchting
Duur
- Werkt tot 10 jaar
- De natuurlijke cyclus blijft behouden
- Menstruaties kunnen heviger, langer en soms pijnlijker worden (vooral in de eerste maanden)
Voordelen
- Hormoonvrij
- Zeer betrouwbaar (>99%)
- Direct effect na plaatsing
Aandachtspunten
- Minder geschikt bij al bestaande hevige of pijnlijke menstruaties
Wanneer kan een spiraal geplaatst worden?
Na een bevalling
- Meestal vanaf 10–12 weken na de bevalling, wanneer de baarmoeder goed is hersteld
- Geschikt tijdens borstvoeding
Na een miskraam of abortus
- Plaatsing is vaak direct of kort daarna mogelijk
Tijdens de cyclus
- Bij voorkeur tijdens of vlak na de menstruatie
- Op andere momenten kan ook, mits zwangerschap is uitgesloten
De plaatsing
Het plaatsen van een spiraal gebeurt op de praktijk door onze ervaren Verloskundigen die hier speciaal voor zijn geschoold.
- Het kan kortdurend pijnlijk of krampend aanvoelen
- Vooraf kan pijnstilling (zoals paracetamol of ibuprofen) worden geadviseerd
- Na plaatsing kun je meestal direct weer naar huis
Na de plaatsing
- Enkele dagen krampen en/of licht bloedverlies is normaal
- Bij een hormoonspiraal kan de eerste maanden onregelmatig bloedverlies optreden
- De draadjes van de spiraal blijven voelbaar in de vagina; we leggen uit hoe je deze eventueel zelf kunt controleren
Neem contact op bij:
- Aanhoudende of hevige pijn
- Koorts
- Hevig bloedverlies
- Twijfel over de ligging van de spiraal
Betrouwbaarheid en vruchtbaarheid
- Beide spiralen zijn meer dan 99% betrouwbaar
- Na verwijderen ben je direct weer vruchtbaar
Voordelen van een spiraal
- Langdurige bescherming (5 tot 10 jaar)
- Geen dagelijkse handeling nodig
- Zeer betrouwbaar
- Discreet en onopvallend
- Geschikt tijdens borstvoeding
Mogelijke nadelen
- Plaatsing kan als pijnlijk worden ervaren
- In het begin kans op krampen en/of onregelmatig bloedverlies
- Kleine kans op uitdrijving (vooral in de eerste maanden na plaatsing of na een bevalling)
- Zeer kleine kans op perforatie bij plaatsing
- Beschermt niet tegen soa’s
Persoonlijk advies
De keuze voor een spiraal is persoonlijk. Dit hangt onder andere af van je menstruatie, je gevoeligheid voor hormonen en je wensen voor de komende jaren (bijvoorbeeld een kinderwens).
Wij denken graag met je mee om een keuze te maken die past bij jouw lichaam, levensfase en voorkeuren – zowel vóór als na een zwangerschap.
Maak een afspraak voor een anticonceptie consult (via onze praktijk-assistente 010-4568369)
Onze Verloskundigen leggen alles uit, en kijken welke spiraal het beste bij je past.
Wij bestellen de spiraal en maken een afspraak voor de plaatsing.
na de plaatsing kun je direct een echo maken tegen betaling.
Na 6 weken kun je een echo maken ter controle.
Implanon (hormoonstaafje)
Informatie voor en na de zwangerschap
Het hormoonstaafje (Implanon) is een zeer betrouwbare en langdurige vorm van anticonceptie. Het is een klein, flexibel staafje van ongeveer 4 cm lang dat onder de huid van de bovenarm wordt geplaatst. Het geeft continu een lage dosis van het hormoon etonogestrel (een progestageen) af.
Werking
Het hormoonstaafje beschermt tegen zwangerschap door:
- Het onderdrukken van de eisprong
- Het verdikken van het slijm in de baarmoedermond, waardoor zaadcellen moeilijker binnenkomen
- Het dunner maken van het baarmoederslijmvlies
Duur en betrouwbaarheid
- Werkt tot 3 jaar
- Meer dan 99% betrouwbaar
- Direct betrouwbaar na plaatsing (afhankelijk van moment in de cyclus)
Plaatsing en verwijderen
Plaatsing
- Wordt onder lokale verdoving in de binnenzijde van de bovenarm ingebracht
- Duurt enkele minuten
- Meestal weinig pijnlijk door de verdoving
Verwijderen
- Gebeurt ook onder lokale verdoving
- Via een klein sneetje wordt het staafje verwijderd
Na verwijderen ben je snel weer vruchtbaar.
Wanneer kan het geplaatst worden?
Na een bevalling
- Kan vanaf 4–6 weken na de bevalling
- Geschikt tijdens borstvoeding
Na een miskraam of abortus
- Kan vaak direct geplaatst worden
Tijdens de cyclus
- Bij voorkeur in de eerste dagen van de menstruatie
- Op andere momenten mogelijk als zwangerschap is uitgesloten
Effect op menstruatie
Het bloedingspatroon verandert vaak:
- Onregelmatig bloedverlies komt regelmatig voor
- Menstruaties kunnen lichter worden of helemaal wegblijven
- Soms juist langdurig licht bloedverlies
Dit is de meest voorkomende reden om te stoppen, maar is medisch onschuldig.
Voordelen
- Zeer betrouwbaar
- Langdurige bescherming (3 jaar)
- Geen dagelijkse handeling nodig
- Geschikt tijdens borstvoeding
- Snel herstel van vruchtbaarheid na verwijderen
Mogelijke bijwerkingen
- Onregelmatig bloedverlies
- Hoofdpijn
- Acne
- Stemmingswisselingen
- Gevoelige borsten
Deze klachten zijn meestal mild en nemen vaak in de loop van de tijd af.
Aandachtspunten
- Geeft geen bescherming tegen soa’s
- Niet geschikt bij bepaalde hormonale aandoeningen (dit bespreken we samen)
- Het staafje kan soms licht voelbaar zijn onder de huid (dit is normaal)
Persoonlijk advies
Het hormoonstaafje is een fijne keuze als je langdurige, betrouwbare anticonceptie wilt zonder er dagelijks aan te denken. Wel is het belangrijk dat je je prettig voelt bij de mogelijke verandering in je menstruatiepatroon.
Wij denken graag met je mee om te kijken of het hormoonstaafje past bij jouw lichaam, wensen en levensfase – zowel vóór als na een zwangerschap.
Maak een afspraak voor een anticonceptie consult (via onze praktijk-assistente 010-4568369)
Onze Verloskundigen leggen alles uit, en kijken welke anticonceptie het beste bij je past.
Wij bestellen de het hormoonstaafje en maken een afspraak voor de plaatsing.
Het verwijderen van het hormoonstaafje gebeurd onder verdoving op onze praktijk.
Hoe kunnen wij je helpen?
